ความหลากหลายทางวัฒนธรรม

ความหลากหลายทางวัฒนธรรม

(จำแนกตามการนับถือศาสนาของแต่ละกลุ่มประเทศ)

มองอดีต….

ความเชื่อทางศาสนาของประชาชนในแถบเอเชียอาคเนย์แต่ดั้งเดิมนั้น เป็นความเชื่อใน “ศาสนาปฐมบรรพ์” (Primitive Religion) ที่มีลักษณะแบบ “วิญญาณนิยม” (Animism) ผู้คนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งดินแดนที่เป็นที่ตั้งของประเทศไทยปัจจุบัน แต่เดิมนั้นเชื่อเรื่องผีสางเทวดา เช่น ผีบ้านผีเรือน รุกขเทวดา นางไม้ ซึ่งสืบทอดมาถึงปัจจุบันในรูปของความเชื่อเรื่อง “แม่นาคพระโขนง” และ “ปู่เจ้าสมิงพราย” เป็นต้น

ต่อมาศาสนาพราหมณ์ซึ่งเป็นศาสนาเก่าแก่ของอินเดีย (ประมาณว่าเป็นศาสนาที่มีอายุไม่ต่ำกว่า 5,000 ปี) ได้แพร่หลายมาถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และค่อยๆ มีบทบาทและอิทธิพลทั้งต่อความเชื่อและความรู้สึกนึกคิดของประชาชนในแถบนี้ เช่น ความเชื่อในทฤษฎี “การกลับชาติมาเกิดใหม่” (Reincarnation Theory) ทั้งต่อการเมืองการปกครองของรัฐ เช่นที่ปรากฏในความเชื่อและพิธีกรรมของ “อาณาจักรขอม” (Khmer Kingdom) และต่อศิลปวัฒนธรรมของเอเชียอาคเนย์ ดังเช่นที่ปรากฏที่ “นครวัด” และ “นครธม” เป็นต้น

เมื่อพุทธศาสนาเกิดขึ้นในอินเดียกว่า 2,500 ปีมาแล้วนั้น พุทธศาสนาซึ่งเป็นศาสนาแบบ “อเทวนิยม” (Atheism) ที่ไม่เชื่อเรื่องอำนาจดลบันดาลและการมีอยู่ของพระเจ้า ต้องต่อสู้ทางความคิดกับศาสนาพราหมณ์ซึ่งเป็นศาสนาแบบ “พหุเทวนิยม” (Polytheism) ที่เชื่อการมีอยู่ของพระเจ้าหลายองค์ ในยุคพุทธกาลพระพุทธเจ้าทรงประสบความสำเร็จในการประกาศแนวความคิดใหม่ทางศาสนา โดยทรงจัดตั้งคณะสงฆ์ขึ้นเพื่อให้สืบทอดคำสอนของพระองค์ ต่อมาพระจักรพรรดิอโศกมหาราชได้ทรงเผยแผ่พุทธศาสนาไปอย่างกว้างไกลทั่วทั้งชมพูทวีป และยังได้ส่งพระธรรมทูตเผยแผ่พุทธศาสนาลงมาที่เกาะลังกา และดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อีกด้วย ทำให้ประชาชนในเอเชียอาคเนย์รับนับถือพุทธศาสนาเข้าไว้อีกศาสนาหนี่ง

ซึ่งศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงมีลักษณะเป็นการผสมผสานลัทธิความเชื่อทางศาสนา (Syncretism) ซึ่งประกอบด้วยศาสนาปฐมบรรพ์ ศาสนาพราหมณ์ และพุทธศาสนา โดยภาพรวมแล้วศาสนาพราหมณ์มีชัยชนะเหนือศาสนาปฐมบรรพ์ของคนท้องถิ่น และพุทธศาสนาก็มีชัยชนะเหนือทั้งศาสนาพราหมณ์และศาสนาปฐมบรรพ์ แต่ทั้งสามศาสนาก็ยังคงมีอิทธิพลต่อความรู้สึกนึกคิดและความเชื่อของผู้คนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นอย่างมาก

ต่อมาศาสนาอิสลามจากตะวันออกกลางได้รุกคืบสู่อินเดีย และสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งดินแดนที่เป็นหมู่เกาะ อันได้แก่ อินโดนีเซีย บอร์เนียว และแหลมมลายู การเข้ามาของอิสลามส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อวิถีชีวิตของผู้คนในแถบนี้ ทั้งนี้เพราะศาสนาอิสลามเป็นศาสนาแบบ “เอกเทวนิยม” (Monotheism) ซึ่งเชื่อพระเจ้าองค์เดียว และไม่ประนีประนอมความเชื่อกับศาสนาอื่น ทำให้ผสมกลมกลืนกับศาสนาทั้งสามที่มีอยู่เดิมได้ยาก อย่างไรก็ตามอิสลามในเอเชียอาคเนย์ก็มีลักษณะยืดหยุ่นกว่าในตะวันออกกลาง ทั้งนี้อาจเป็นเพราะอิทธิพลวัฒนธรรมท้องถิ่นของเอเชียอาคเนย์เอง ที่เป็นแบบ “วัฒนธรรมอ่อน” (soft culture) ทำให้มุสลิมอยู่ร่วมกับศาสนิกในศาสนาอื่นได้อย่างค่อนข้างสันติ

เมื่อชาวตะวันตกนำศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกเข้ามาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์นั้น ศาสนาคริสต์แม้จะเป็นศาสนาแบบ “เอกเทวนิยม” ซี่งเข้ากับศาสนาอื่นได้ยากก็ตาม แต่ด้วยลักษณะของวัฒนธรรมเอเชียอาคเนย์ ทำให้ศาสนาคริสต์ผสมผสานเข้ากับศาสนาปฐมบรรพ์ในฟิลิปปินส์ ทำให้ศาสนาคริสต์ในฟิลิปปินส์มีลักษณะเฉพาะของตนเอง และเมื่อสำนักวาติกันมีนโยบายให้ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่นได้ รูปแบบภายนอกของศาสนาคริสต์ก็เริ่มเปลี่ยนแปลงไป เช่น โบสถ์คริสต์ในประเทศไทยเริ่มมีลักษณะเหมือนกับวัดพุทธศาสนา และบาดหลวงสามารถ “ทอดกฐิน” “ทอดผ้าป่า” รวมทั้งออก “บิณฑบาต” รับอาหารจากชาวบ้านได้ เป็นต้น

สู่ปัจจุบัน……

ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงจัดได้ว่าเป็นดินแดนแห่งความหลากหลายที่เต็มไปด้วยมนต์เสน่ห์ทางอารยธรรม โดยหากพิจารณาจากความแตกต่างด้านการนับถือศาสนาแล้ว ก็สามารถแบ่งกลุ่มประเทศวัฒนธรรมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้เป็น 3 กลุ่มวัฒนธรรม ได้แก่
1. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาพุทธ ได้แก่ ไทย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม สิงคโปร์
2. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาอิสลาม ได้แก่ มาเลเซีย อินโดนีเซีย บรูไนดารุสซาลาม
3. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาคริสต์ ได้แก่ ฟิลิปปินส์ ติมอร์ตะวันออก

1232546602-374-262

1. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาพุทธ ได้แก่ ไทย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม สิงคโปร์
• ไทย : พุทธหินยาน (95%) อิสลาม (4.6%) ฮินดู คริสต์ และอื่นๆ (0.8%)
• กัมพูชา : พุทธหินยาน (93%) ภูตผี และอื่นๆ (7%)
• ลาว : พุทธหินยาน (60%) Animism และอื่น (40%)
• พม่า : พุทธหินยาน (89%) อิสลาม (4%) คริสต์ (4%) ฮินดู (1%) และภูตผี (2%)
• สิงคโปร์ : ศาสนาตามประเทศจีน (พุทธมหายาน เต๋า และ ขงจื๊อ) (51%) อิสลาม (15%) คริสต์ (14%) ฮินดู (4%) อื่นๆ (16%)
• เวียดนาม : พุทธมหายาน ขงจื๊อ (50%) และคริสต์ (50%)

1279041374

2. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาอิสลาม ได้แก่ มาเลเซีย อินโดนีเซีย บรูไนดารุสลาม
• บรูไนดารุสซาลาม : อิสลาม (67%) พุทธมหายาน (13%) คริสต์ (10%) ภูตผี และอื่นๆ (10%)
• อินโดนีเซีย : อิสลาม (86%) คริสต์ (8%) พุทธ (3%) ฮินดู และอื่นๆ (1%)
• มาเลเซีย : อิสลาม (61%) พุทธมหายาน (20%) คริสต์ (9%) ฮินดู (6%) และความเชื่อเรื่องวิญญาณ (1%)

128

3. กลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาคริสต์ ได้แก่ ฟิลิปปินส์ ติมอร์ตะวันออก
• ติมอร์ตะวันออก : คริสต์ (95%)
• ฟิลิปปินส์ : คริสต์ (92%) อิสลาม (5%) พุทธ และอื่นๆ (3%)

1863306951

Categories: ความหลากหลายทางวัฒนธรรม | ใส่ความเห็น

เมนูนำทาง เรื่อง

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

บลอกที่ WordPress.com .

%d bloggers like this: